|
Naam |
Francis Balanco |
|
Geboortejaar |
1907 |
|
Geboorteplaats |
Paramaribo |
|
Datum van overlijden |
1975 |
|
Plaats van overlijden |
Paramaribo |
Witboi en de prijsvraag
Mijn schoonvader, Francis Balanco, heeft mij helaas nooit kunnen vertellen hoe hij tot de naam Witboi kwam voor Suriname’s bekendste waspoeder. Hij was immers al overleden toen ik in de familie kwam. Uit de overlevering weet ik gelukkig meer.
Zijn vader Manuel Gomez-Balanço, werd in de 19e eeuw op het Portugese eiland Madeira geboren. In die tijd werd vanuit Suriname het nodige gedaan om aan contractarbeiders te komen. Manuel waagde de stap, en zag bij aankomst in Suriname zijn familienaam uit onwetendheid van de lokale ambtenaar verbasterd tot Balanco.
Zijn zoon Francis Gomez Balanco werd op 17 juni 1907 geboren, was gehuwd met Olga, en kreeg met haar 2 dochters en 1 zoon. Hij hield van het vertellen van moppen, yorka-tories (spookverhalen) en Anansi-fabels. Hij verkocht loten bij het postkantoor en was een graag geziene figuur.
Toen door de lokale wasmiddelen-fabrikant in het jaar 1965 een prijsvraag werd uitgeschreven voor de naam van een nieuw wasmiddel wist Francis direct een passende naam: Witboi. Hij won de prijsvraag, en Witboi is nog altijd het bekendste wasmiddel in Suriname.
Francis overleed op 15 mei 1975. Zijn zoon –oogappel junior- ontwikkelde zich tot een echte Pietje Bel. Zo speelde hij eens vanuit het raam op één hoog dragline met zijn vriendje op straat. Toen het touw was ‘gesneden’ viel het zware vrachtwagentje op zijn vriendje, die er een flink gat in zijn hoofd aan overhield.
Ook had hij eens door een roestig ijzerdraad een flink gat in zijn been opgelopen dat hij zelf dacht te behandelen door er een theedoek om te binden. Natuurlijk kwam hij hiermee uiteindelijk in het ziekenhuis terecht.
Zijn bijnaam ‘Boi’ zou dan ook best eens een afkorting kunnen zijn van “Ay Boi”. De Madeirezen in Suriname zijn nogal licht uitgevallen.
Ook mijn eigen zoon is zo licht van kleur dat toen hij bij de Tjin’s Surinaamse broodjes verkocht hij als “Witje” werd aangeduid. De familienaam Balanco werd op zijn Surinaams nogal eens verbasterd tot B’lanco. Het was dan ook dat hij op enig moment naar zijn zoon met roepnaam Boi keek dat Francis op de naam Witboi kwam. De door hem gewonnen prijs van f 250 werd door hem volledig besteed aan een maatpak voor de prijsuitreiking op de Surinaamse TV
Door Nico Eigenhuis